Zespół ITBS, tzw. kolano biegacza cz.III

zdj. www.robbinssport.com
W przypadku zaistnienia przez dłuższy czas opisywanego bólu po bocznej stronie kolana warto być czujnym i zacząć reagować od razu. Zwróćmy uwagę, że im dłużej próbujemy ignorować uraz i go zabiegać tym prawdopodobnie dłużej będziemy go leczyć. Stąd kluczowym i proponowanym działaniem przez wielu autorów (1, 2, 3, 4, 5, 11, 12, 14, 15, 16) jest przede wszystkim zmniejszenie stanu zapalnego tkanki. Osiągnąć to można po pierwsze przez zastosowanie metody RICE (13, 16). Zalecany jest odpoczynek (z ang. R - rest) od aktywności powodujących ból a co najmniej zmniejszenie biegowych obciążeń treningowych, w objętości do dystansu bezbólowego (1, 2, 3, 4, 5, 12, 13, 14, 15), w intensywności poprzez unikanie irytujących pasmo środków treningowych (5). W zastępstwie treningu biegowego, aby przyspieszyć proces usuwania metabolitów czy podtrzymać wytrzymałość, polecana jest spokojna aktywność na cross-trainerze czy pływanie z pływakiem pomiędzy nogami (2, 11). Okłady z lodu (z ang. I – ice; 1, 2, 4, 5, 12, 13, 14, 15, 16) w bolesnym miejscu są kolejnym działaniem nie tylko zmniejszającym stan zapalny, ale także działającym przeciwbólowo. Sugerowane jest chłodzenie w kilku wariantach: co najmniej cztery razy dziennie przez 10 minut (2; w początkowej fazie kontuzji), 10 – 15 minut po każdym treningu (1) albo dwa razy dziennie w trzech sesjach po 20 minut chłodzenia i przerwie liczącej 10 minut (13). Kontynuując metodę RICE stosujemy kompresję (z ang. C – compression) bandażem elastycznym bądź też opaską i elewację (z ang. E – elevation) kończyny górnej. Mocno polecane jest także zastosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (2, 4, 5, 12, 13, 14) np. doustnie ibuprofenu (2, 5, 13) czy miejscowo maści z diklofenakiem (14).

W trakcie kontrolowania i zmniejszania stanu zapalnego wywołanego ITBS warto przywrócić prawidłowe zakresy długości mięśni kończyny dolnej, w tym ruchomość pasma biodrowo – piszczelowego (1, 2, 3, 4, 5, 12, 13, 14, 15, 16). Autorzy skupiają się często na pracy nad samym pasmem i stosowaniem wałka piankowego (2, 3, 4) czy automasażu (5, 13). Niestety z własnego doświadczenia wiem, że w tę kontuzję zaangażowane jest o wiele więcej mięśni, stąd holistyczny stretching jest bardziej skuteczny. Warto zwrócić uwagę na mięśnie stabilizujące miednicę i pracę kolana ze szczególnym uwzględnieniem mm. prostego uda, biodrowo – lędźwiowego, czworobocznego lędźwi, naprężacza powięzi szerokiej, pośladkowego wielkiego.

Po względnym przywróceniu ruchomości problematycznych struktur należy przystąpić do ćwiczeń wzmacniających (1, 2, 3, 4, 5, 11, 12, 13, 14, 15), stabilizujących (2, 15) i propriocepcji. Szczególnego wzmocnienia potrzebują osłabione odwodziciele, w tym pośladkowy średni (1, 2, 3, 4, 5, 11, 14, 15), choć inni (1) także zwracają uwagę na mm. zginające i prostujące kolano oraz mięśnie korpusu. Mięśni wymagających podniesienia poziomu siły i wytrzymałości może być więcej, dlatego praca wykonywana podczas ćwiczeń stabilizacji i propriocepcji, nie tylko wzmacniająca, ale również kształtująca prawidłowe nawyki ruchowe, powinna być priorytetem. Stosowanie np. mostka tylnego, zdecydowanie bardziej wspomoże powrót do treningu biegowego i kontuzyjną prewencję niż bezmyślne przerzucanie żelastwa na siłowni przy braku prawidłowych stereotypów ruchowych i pogłębiających się przykurczach.

W celu odpowiedzi na sporo nurtujących pytań dotyczących kontuzji warto także udać się do specjalisty (1, 5, 12, 13, 14, 15, 16). Wizyta u doświadczonego biegowego fizjoterapeuty zdecydowanie pokaże nasze słabe strony – wady biomechaniczne, osłabione mięśnie, złe nawyki ruchowe, a przede wszystkim pozwoli mu zastosować optymalne techniki, takie jak terapia manualna (5, 14, 15) i taping (14, 15, 16) czy zabiegi fizykalne, np. jonoforeza (1, 14), krioterapia (1, 14), ultradźwięki (5, 13, 14, 16) czy elektryczna stymulacja (5, 13, 14, 16). 


Kluczową sprawą w urazie przeciążeniowym pasma biodrowo – piszczelowego jest wyeliminowanie złej biomechaniki ruchu. Oprócz wcześniej wymienianych ćwiczeń skuteczne może być zastosowanie wkładek korygujących złe ustawienie stóp (12, 13, 16). Dobrze mogą posłużyć także dobrze dobrane buty (2, 3, 4), dłuższe wykonywanie rozgrzewki i ćwiczeń rozciągających po wysiłku czy analiza wideo błędów technicznych popełnianych podczas kroku biegowego (13). Bystre oko pozwoli wychwycić zbytnie pochylenie tułowia w przód (14, 15), nadmierną rotację wewnętrzną i przywiedzenie kolana (4) czy za długi krok (3). Przeanalizowanie przy tym dzienniczka treningowego i tras biegowych pozwoli wysnuć wnioski na przyszłość i uniknąć nawrotu kontuzji (3).

W zupełnej ostateczności, przy braku efektów tradycyjnego leczenia lekarz - specjalista może nam zaaplikować w okolice nadkłykcia kości piszczelowej przeciwzapalny kortyzon (1, 2, 5, 12, 13, 14, 15, 16) lub skierować na operacyjne uwolnienie pasma (1, 2, 12, 13, 15, 16).

Zespół bólowy pasma biodrowo – piszczelowego należy do częstych kontuzji biegowych, które trudne do wyleczenia mogą doprowadzić do straty kilku tygodni czy nawet całego sezonu. Warto więc w każdym okresie przygotowawczym poświęcić więcej czasu na gimnastykę i ćwiczenia ogólnorozwojowe, aby ból kolana nie dopadł nas tuż przed samym startem do ważnej imprezy. Co więcej ta odpowiednia profilaktyka treningowa zwróci się nam z nawiązką doprowadzając nie tylko do prewencji przed ITBS, ale także do poprawy wyników czyniąc nasze bieganie skuteczniejszym.

Piśmiennictwo:

  1. Physical medicine and rehabilitation for iliotibial band syndrome, J. M. Martinez, www.emedicine.medscape.com
  2. A runners guide to itbs, A. Schofield, www.therunningadvisor.com
  3. www.drpribut.com
  4. The top five running injuries seen in the office, S. Pribut, www.podiatrym.com
  5. www.sportsinjuryclinic.net
  6. www.fizjoklinika.com
  7. www.rehabilitacja.wieszjak.pl
  8. Bolesne lekcje anatomii, R. Śmigielski, www.bieganie.com.pl
  9. http://wbiegu24.pl
  10. Anatomia człowieka, A. Bochenek, PZWL
  11. Common knee injuries and runners knee – Do your knees sometimes give you the blues?, O. Anderson, www.sportsinjurybulletin.com
  12. Iliotibial band syndrome, J. Cluett, www.orthopedics.about.com
  13. www.itbs.info
  14. Zespół bólowy pasma biodrowo – piszczelowego, A. Pupka, www.akademiatriathlonu.pl
  15. Zespół pasma biodrowo – piszczelowego, A. Boszczyk, K. Dymel, E. Witek, www.bieganie.pl
  16. www.en.wikipedia.org

Brak komentarzy

© 2011-2016 Brodniczanin biega.Wszelkie prawa zastrzeżone. Obsługiwane przez usługę Blogger.