Czy potliwość podczas wysiłku fizycznego jest zależna od płci?

Kolejny odcinek "Wieści naukowych" dotknie tematu dość często poruszanego wśród aktywnych wysiłkowo osób. Która z płci poci się bardziej podczas biegania czy innych aktywności? Jeżeli tak to jaka jest różnica? A czy wytrenowani sportowcy powinni pocić się bardziej?  Szukając odpowiedzi na te ciekawe i nurtujące pytania przeszukałem parę tekstów naukowych. Poniżej krótki opis co dokładnie znalazłem. Jak zwykle spor niuansów ucinam a staram się prezentować fakty. Wgląd w szczegóły pozostawiam dociekliwym. Zresztą po to całe prezentowane piśmiennictwo tutaj (i w pozostałych moich tekstach).

 Na samym początku warto przytoczyć dane z klasycznych "Fizjologicznych podstaw wysiłku fizycznego" J. Górskiego. Otóż podczas pracy fizycznej naszego organizmu znaczne zwiększenie wytwarzania ciepła jest skutkiem nasilenia się procesów metabolicznych dostarczających energii dla pracujących mięśni. Efektywność zamiany tej energii chemicznej w ruch mięśni to tylko 20 - 25 %. Pozostała energia zamienia się w ciepło, które początkowo jest gromadzone, a po osiągnięciu odpowiedniej fazy (tzw. plateau) wydalane. Co ciekawe przy takim samym obciążeniu względnym np. 50 % VO2max u osoby wytrenowanej i niewytrenowanej wzrost temperatury wewnętrznej jest mocno zbliżony ( ok. 1 st. C), mimo różnych prędkości, wartości mocy czy innych zmiennych. Między innymi możliwe jest to dzięki treningowi sportowemu. Kilkumiesięczny trening wytrzymałościowy usprawnia działanie procesów termoregulacji, co przejawia się w szybszej wysiłkowej aktywacji procesu pocenia się (1). Ale co z tymi różnicami między płciami? 

W jednym z badań (2) mężczyźni podczas wysiłku wytrzymałościowego pocili się blisko dwa razy bardziej niż kobiety. Kolejne badania (3) również potwierdziły inne predyspozycje płci w  procesie termoregulacji w odpowiedzi na trening fizyczny. Ogólnie badając trenujących i nietrenujących zauważono, że bez względu na płeć, ci pierwsi pocili się bardziej. Stopień wzrostu potliwości przy wysiłku o intensywności 65 % VO2max w wyniku treningu był wyższy wśród panów. Co ciekawe większa potliwość przy przejściu z poziomu 50 do 65 % VO2max u trenujących (obie płcie) i nietrenujących mężczyzn osiągana była poprzez zwiększanie wydzielania w każdym pojedynczym gruczole potowym, natomiast u nietrenujących pań poprzez ten sam mechanizm i dodatkowo poprzez aktywację kolejnych, nieaktywnych wcześniej, gruczołów.

Zagłębiając się bardziej w zagadnienie, inne badania obserwujące mapy stref potliwości wykazały dalsze ciekawe dane. Obie płcie notowały podobne strefy potliwości poza małymi wyjątkami. Największe obszary potliwości to górno - środkowa część pleców (4), obszar wzdłuż kręgosłupa (5) i ogólnie plecy (5). Panowie przodowali w poceniu się w środkowej części klatki piersiowej (5), po bokach ciała (5) oraz  środkowo - bocznej części pleców (5). Jedno z badań (4) potwierdziło także znaczną przewagę w potliwości na rzecz panów.

Piśmiennictwo:
1. Fizjologiczne podstawy wysiłku fizycznego, red. J. Górski, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa

2. Sex-dependent differences in sweating of normal probands and atopic patients in cardiovascular stress, U. M. Stern, B. Salzer, www.ncbi.nlm.nih.gov

3. Sex differences in the effects of physical training on sweat gland responses during a graded exercise, T. Ichinoes - Kuwahara, Y. Inoue, 

4. Body mapping of sweating patterns in athletes: a sex comparison, C. J. Smith, G. Havenith,

5. Male and female upper body sweat distribution during running measured with technical absorbents, G. Havenith, A. Fogarty,


Brak komentarzy

© 2011-2016 Brodniczanin biega.Wszelkie prawa zastrzeżone. Obsługiwane przez usługę Blogger.