Zespół trzaskającego biodra - litościwy (w końcu) dla biegaczy cz. I

rys. netzathleten.de
Rzadko kiedy nazwa kontuzji tak obrazowo opisuje jej objaw. Z reguły nudna anatomiczna fraza od razu odstrasza. W przypadku zespołu trzaskającego biodra – dzisiejszego bohatera naszego cyklu kontuzji biegacza – jest odwrotnie. Od razu na samym początku wiadomo o jaki obszar i objaw chodzi. Dalej jest jeszcze ciekawiej. Zapraszam do wspólnej podróży traumatologiczno – biegowej.


Kontuzja, opisana przez Nunziata i Blumenfelda w 1951 roku (1), przedstawiania jest głównie pod dwiema nazwami medycznymi. Klasyczna – zespół trzaskającego biodra – używana jest najczęściej (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 – z ang snapping hip syndrome). Druga – coxa saltans – o wiele rzadziej (3, 8, 10). Następne nazwy – biodro tancerza (3, 4), zapalenie mięśnia biodrowo – lędźwiowego (3), trzaskające lub strzelające biodro (krążące po „polskim” internecie) – są za mało pojemne na tak skomplikowaną przypadłość. Przypadłość, szacuje się, występującą u około 5 (10), a nawet 10 – 20 % (2) populacji. Co ciekawe, zauważalną dopiero wtedy kiedy sprawia ona ból i inne komplikacje.

W zależności od struktur biorących udział w powstawaniu słyszalnego trzasku niektórzy zespół trzaskającego biodra dzielą na wewnątrz- i zewnątrzstawowy (1, 3, 10) lub zewnętrzny i wewnętrzny (2, 7, 8, 10). Pozostali (4, 5, 6, 9) nie kategoryzując po prostu go opisują. Wszyscy zgodnie twierdzą, że powodem charakterystycznego objawu jest przeskakiwanie ścięgna dysfunkcyjnego mięśnia przez wyniosłość kostną. Przeskakiwania o tyle możliwego do ignorowania o ile nie produkującego bólu i dyskomfortu. Ten wyczuwalny stale przy ruchach zgięciowo - wyprostnych lub nasilający się po wysiłku fizycznym (2, 3, 4, 7, 8, 9, 10) opisywany jako tępy (7), a często utrudniający zwykłe funkcjonowanie, na całe szczęście zazwyczaj nie występuje (7 – ujawniał się u ok. 30 % tancerek z zespołem trzaskającego biodra). Zaistniałe objawy bólowe głównie łączone są ze stanem zapalnym odpowiednich kaletek (szczegóły poniżej) powstałym w wyniku ciągłego drażnienia przez napięte ścięgno (2, 3, 5, 6, 7). Stąd tę kontuzję również możemy zaliczyć do przeciążeniowych i typowych dla charakterystycznych dyscyplin, w tym biegów długodystansowych (7, 8, 9, 10).

Najczęstszą postacią zespołu trzaskającego biodra jest ta zewnątrzstawowa, zewnętrzna (3, 4, 5, 6, 10). Wtedy to strukturami anatomicznymi zaangażowanymi w trzask jest pasmo biodrowo – piszczelowe (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10), ścięgna mięśni naprężacza powięzi szerokiej (2, 3), pośladkowego średniego (3) oraz pośladkowego wielkiego (1, 2, 7) przeskakujące przez wyniosłość kostną kości udowej – krętarz większy (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10). Tu pozwolę sobie ominąć tradycyjny szerszy opis pasma biodrowo – piszczelowego, bo te przedstawiane było przy okazji tekstu na temat zespołu bólowego jego dotyczącego. Wspomnieć należy o ważnym w tym zagadnieniu krętarzu większym – dużej bocznie położonej wyniosłości kostnej leżącej na granicy między trzonem i szyjką kości udowej. Wyczuwalny wyraźnie po górno – bocznej stronie kończyny dolnej przykryty jest właśnie przez mięśniowo – powięziowe pasmo biodrowo – piszczelowe. Właśnie konflikt tych tkanek przy przejściu z wyprostu do zgięcia w stawie biodrowym (kolano podąża w przód - przyp. aut.) przy zaistnieniu większego przyparcia może doprowadzić oprócz charakterystycznego dźwięku do zapalenia kaletki krętarzowej i znacznego bólu w tym rejonie (2, 3, 5, 6, 7, 9, 10). U pacjentów obserwuje się również zgrubienie przedniego brzegu mięśnia pośladkowego wielkiego lub tylnego pasma biodrowo – piszczelowego (2).

Kolejna postać, klasyfikowana jako zewnątrzstawowa i wewnętrzna, powodowana jest przez ścięgno mięśnia biodrowo – piszczelowego (1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10) lub jak podają inne źródła więzadło biodrowo – udowe (1) czy ścięgno mięśnia prostego uda (4, 6). Słyszalny trzask w przypadku dysfunkcji mięśnia biodrowo - lędźwiowego powoduje przeskakiwanie przez wyniosłość biodrowo – łonową (1, 2, 3, 7, 8), krętarz mniejszy kości udowej (1, 2, 3, 7, 8), głowę kości udowej (2, 7, 8), kolec biodrowy przedni dolny (3) czy mięsień biodrowy (1). Ścięgno mięśnia prostego uda natomiast wchodzi w konflikt z głową kości udowej (4, 6). (Ze względu na ilość wymienianych struktur szerszy opis anatomiczny przekracza ramy tego tekstu. W przypadku zainteresowania tym tematem zachęcam do własnoręcznego przeszukiwania sieci) Fenomen akustyczny następował w wyniku ruchu wyprostu, rotacji wewnętrznej i przywiedzenia (1, 2, 3, 7; ruch kończyną z boku i przodu stawu biodrowego do tyłu i środka – przyp. aut.) czy ruchu wyprostno – zgięciowego biodra ( 4, 5, 6, 10). W wyniku zmian przeciążeniowych dochodzi do stanu zapalnego kaletki biodrowo – grzebieniowej (2) i uciążliwego głębokiego, pachwinowego bólu (10).
Ostatni podtyp najrzadszy (4, 5, 7, 10), wewnątrzstawowy, dotyczy uszkodzeń mechanicznych stawu biodrowego i jego części składowych takich , jak zerwanie obrąbka stawowego (1, 3, 5, 7) czy więzadła głowy kości udowej (3), defektów chrząstki stawowej wraz z jej całkowitym oderwaniem (1, 3, 4, 5, 6, 7, 10) czy chrzęstniakowatość maziówkową (3, 10). Tu uszkodzenie może być nagłe (10), tak jak i niestabilność stawu a ból bardzo dotkliwy i zazwyczaj występujący (4, 5, 6). 

Oczywiście, jak to bywa w kontuzjach przeciążeniowych, mechanika urazu wymaga ciągłych powtórzeń negatywnego bodźca, do którego tkanka nie jest w stanie się przystosować i zregenerować. W przypadku zapaleń kaletek napięte ścięgna muszą wielokrotnie podrażniać strefę newralgiczną, która wyraźnie staje się cieńsza (3, 6) i mniej odporna na obciążenia mechaniczne. Całe koło się zamyka powodując objawy bólowe i inne komplikacje wraz z ograniczeniem ruchomości w stawie.

Brak komentarzy

© 2011-2016 Brodniczanin biega.Wszelkie prawa zastrzeżone. Obsługiwane przez usługę Blogger.