Adaptacja do gorących temperatur - czy ma to sens?

farnorthendurance.com
Pośród wyższych już (wreszcie) letnich temperatur powietrza "Kącik naukowy" postara się rozgryźć kolejny problem z punktu widzenia laboratorium. Zagadnienie treningu w upale i jego przydatności jako przygotowanie do zawodów nie zawsze jest sprawą ogólnie akceptowaną . Czy w ogóle ma to jakieś sprawdzone podłoże naukowe? Czy może jest to taki swoisty efekt placebo? W odpowiedziach na te pytania i w oparciu o wybrane badania postaram się przybliżyć temat. Zapraszam poniżej...




Zacznijmy od samego początku cofając się mocno wstecz i obserwując najpierw zwykłych zjadaczy chleba. W 1979 r. dziewięć kobiet poddano pierwszym tego typu badaniom (1). Najpierw przez 4 tygodnie przeprowadzono z nimi trening wytrzymałościowy by wreszcie przejść do fazy aklimatyzacji i właściwego badania. Po tym wszystkim podczas 40 min próby rowerowej na cykloergometrze (40% VO2max) przyjrzano się zmianom ich parametrów (szczególnie układu krwionośnego) w okolicznościach dwóch różnych temperatur (podejrzewam, że właściwym ich aklimatyzacji): 16-20 i 45 stopni Celcjusza i 30% wilgotności. Zauważono, że najbardziej widoczną zmianą u kobiet przystosowanych do gorętszych temperatur był wzrost objętości krwi krążącej (tym samym spadek ilości białek itd.).

Ciekawsze i przede wszystkim nowsze badanie przeprowadzono na ultramaratończykach (2). Tu ponownie (niestety bardzo małą) grupę sześciu biegaczy poddano najpierw okresowi przedaklimatyzacyjnemu - treningom w temperaturze 20 st. C. Podczas fazy aklimatyzacji trójkę "wypuszczono" sześciokrotnie na 2 h bieganie w intensywności 60% VO2max w 30 st. C, a drugą połowę w 35 st. C. Oczywiście przed poszczególnymi fazami, treningami i co 5 min ich trwania mierzono wybrane parametry fizjologiczne. Okazało się, że temperatura rektalna była niższa u obu badanych grup. Poza tym spore zmiany zanotowano pomiędzy pierwszym i trzecim biegiem w wyższej temperaturze - tętno spadło o 7-8 uderzeń u obu grup. spadła ocena subiektywnego zmęczenia u 35-stopniowców i wzrosła przedwysiłkowa objętość osocza u 30-stopniowców. Zresztą podwyższony poziom objętości osocza zanotowano w ciągu całej fazy aklimatyzacji. Badacze wywnioskowali, że już dwukrotne wystawienie biegaczy na co najmniej 2 h bieganie w podwyższonej temperaturze skutkuje fajną adaptacją w trzecim dniu.

Pozytywne zmiany parametrów fizjologicznych podczas aklimatyzacji zanotowali także inni badacze, tak dla równowagi wśród dobrze wytrenowanych kolarzy (3). Stosując program 10-dniowej 90 min  jazdy przy intensywności 50% VO2max i temperaturze 40 st. C, wilgotności 30% kolarze poprawili się w jeździe godzinnej na czas w gorących (38 st. C o 8%) i chłodnych warunkach (13 st. C o 5%). Zaobserwowano także wzrost objętości osocza, mocy przy progu mleczanowym, objętości wyrzutowej serca w porównaniu do grupy kontrolnej prowadzonej w chłodniejszych warunkach (zapewne okolice tych 13 st. C). 

Jak widać co do tego, że trening w upale daje fajny handicap a propos zawodów rozgrywanych w podobnych warunkach nie ma żadnej wątpliwości. Zmiany widoczne dla Nas praktycznie tego doświadczających podczas własnych treningów latem tego dowodzą. Dowodzą też tego badania naukowców. Szkoda, że prowadzone na małych próbkach liczbowych. Co ciekawsze te nowsze obserwacje pokazują skuteczne oddziaływanie zmian przystosowawczych w ciągu 3 dni a nawet wpływ treningu w gorącym na warunki w zupełnie chłodniejszej atmosferze. Z tego też się cieszę mój spinning to słabo wentylowana sala i mnóstwo wilgoci i ciepła,a  treningi w upale należą do tych najbardziej ulubionych. Przyda się to w perspektywie niedzielnego 1/2 IM Volvo Triathlon Series.

Piśmiennictwo:

1. Effect of training and heat acclimation on exercise responses of sedentary females. S. M. Fortney, L. C. Senay, J Appl Physiol Respir Environ Exerc Physiol. 1979 Nov;47(5):978-84.

2. Heat acclimation responses of an ultra-endurance running group preparing for hot desert-based competition. R. J. Costa, M. J. Crockford, Eur J Sport Sci. 2014;14 Suppl 1:S131-41. doi: 10.1080/17461391.2012.660506. Epub 2012 Mar 19.

3. Heat acclimation improves exercise performance, S. Lorenzo, J. R. Salliwill, J Appl Physiol 109: 1140 –1147, 2010.


Brak komentarzy

© 2011-2016 Brodniczanin biega.Wszelkie prawa zastrzeżone. Obsługiwane przez usługę Blogger.